Sheol Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta sa Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta an feachtas Seiceáil Roimh Tochailt inniu. Tá sé mar aidhm ag an bhfeachtas feasacht a ardú ar shéadchomharthaí seandálaíochta sa tírdhreach mórthimpeall orainn agus tá sé dírithe go háirithe orthu siúd a bhfuil sé beartaithe acu dul i mbun glanta talún agus míntíriú talún.
Agus úsáideoirí talún ag iarraidh a gcuid talún a fheabhsú nó cleachtas feirmeoireachta a athrú – mar shampla, ó fhéarach go curaíocht – táthar ag iarraidh orthu a gcuid maoine a sheiceáil ar dtús chun a fháil amach an bhfuil aon séadchomharthaí seandálaíochta ar na tailte atá i gceist. Cosnóidh sé seo an oidhreacht seandálaíochta agus cumasóidh sé tuiscint níos fearr ar an oidhreacht atá timpeall orainn.
Táthar ag iarraidh ar aon duine a bhfuil sé beartaithe acu oibreacha talún a dhéanamh a gcuid maoine a sheiceáil trí úsáid a bhaint as léarscáil ar líne a chuir an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta ar fáil. Is léarscáil ar líne saor in aisce é an Amharcóir Timpeallachta Stairiúil a úsáideann bunachar sonraí digiteach chun láithreacha aitheanta suíomhanna agus séadchomharthaí seandálaíochta a thaispeáint. Is féidir teacht ar an léarscáil ag Seiceáil Roimh Tochailt.
Léiríonn an feachtas nach bhfuil gach séadchomhartha seandálaíochta inaitheanta láithreach sa tírdhreach agus go bhfuil úinéirí talún, go háirithe an pobal feirmeoireachta, ina gcoimeádaithe ar chuid de na suíomhanna is leochailí againn.
Dúirt an tAire Stáit um Oidhreacht agus Athchóiriú Toghcháin, Malcolm Noonan TD, sa Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta:
“Tá tuath na hÉireann an-saibhir i séadchomharthaí seandálaíochta, agus tá an ceart againn bródúil as a n-ráta marthanachta, rud nach bhfuil mórán mar gheall ar an ról atá ag caomhnóirí na séadchomharthaí seo leis na glúine. Tá ról againn go léir maidir le cosaint ár n-oidhreacht seandálaíochta agus ailtireachta a chinntiú agus molaim úsáid na n-uirlisí ar líne a chuireann mo Roinn ar fáil, le go gcuirfí ar an eolas iad faoi na séadchomharthaí atá thart orainn.”
Dúirt Michael MacDonagh, Príomh-Seandálaí, Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta:
“Is é aidhm an fheachtais seo cosc a chur ar dhamáiste do shuímh agus do shéadchomharthaí seandálaíochta, go háirithe le linn míntíriú talún. Déanann an tSeirbhís Séadchomharthaí Náisiúnta imscrúdú ar chásanna damáiste do shéadchomharthaí, mar liosanna agus imfháluithe, ag eascairt as oibreacha talún agus mothaímid go gcabhróidh roinnt sonraí ár n-acmhainn chuimsitheach ar líne le húinéirí talún aon tionchar ar na suíomhanna seo a sheachaint. Tá gach séadchomhartha seandálaíochta taifeadta cosanta faoi Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1930 go 2014 agus tá tuilleadh sonraí maidir le conas a bheith de réir an dlí a chosnaíonn séadchomharthaí le fáil ag www.gov.ie/CheckBeforeYouDig”
Tá oidhreacht shaibhir seandálaíochta ag Éirinn, agus breis agus 145,000 séadchomhartha seandálaíochta taifeadta ar fud na tíre faoi úinéireacht phríobháideach agus phoiblí, a léiríonn gníomhaíocht dhaonna thar thréimhse 10,000 bliain. I gcomhthéacs Eorpach, is rud uathúil é maireachtáil na séadchomharthaí ar thalamh feirme in Éirinn, mar gheall ar ár gcleachtais feirmeoireachta stairiúla. Áirítear sna séadchomharthaí seo tuamaí meigiliteacha, galláin, barraí, carraigealaín, imfháluithe eaglasta, séipéil, reiligí, liosanna, uaimheanna talún, imfháluithe, córais pháirce, fulachta fiadh, caisleáin agus go leor eile.
Tá sé mar aidhm ag an bhfeachtas seo tuiscint agus léirthuiscint ar na séadchomharthaí seo a mhéadú ionas gur féidir linn go léir ár bpáirt a ghlacadh chun iad a chosaint.
